یکی ازمعضلات بشر امروز مشکل انرژی است . هرچند بشر امروز به دنبال سوختهای نو و جدید مـی باشد ولی نیم نگاهی هم به منابع موجود دارد . روزانه درختان زیادی در جهان به دلایل مختلفی مثـل کاغذ سازی و یا ساخت مصنوعات چوبی و .... قطع میشوند که شاخه و برگهای آنها بی اسـتفاده رهـا می شود . ما به دنبال استفاده بهینه از آن هستیم و با توجه به اینکه مقدار گرمایی که زغـال چـوب تولید می کند از خود چوب بیشتر می باشد لذا ازآن برای تامین انرژی برای پخت و پز و... می تـوان استفاده نمود.
در کشور ما سالانه بیش از 50 هزار تن زغال چوب مورد استفاده قرار می گیرد که با در نظر گرفتن میزان زغال چوب صادراتی به کشورهای عربی حوزه خلیج فارس، این رقم به 100 هزار تن در سال افزایش خواهد یافت؛ در حالی که برای تولید زغال چوب مورد نیاز کشور به روش سنتی سالانه بیش از 300 هزار تن از چوب تنه و شاخه های درختان قطع و جمع آوری می شود که نه تنها سبب تخریب و از بین رفتن جنگل ها و منابع سبز کشور خواهد شد، بلکه انتشار دود حاصل از فرآیند تبدیل چوب به زغال چوب نیز صدمات جبران ناپذیری را در افزایش آلودگی های زیست محیطی به همراه خواهد داشت. در حالی که دود حاصل از این فرآیند دارای مواد بسیار ارزشمندی از نظر صنعتی و اقتصادی است که می تواند در زمینه های مختلفی مورد استفاده قرار گیرد؛ اما اگر بتوانیم در تولید زغال چوب روش های جدید را جایگزین روش های سنتی کنیم می توانیم علاوه بر افزایش کیفیت محصول نهایی، معایب و پیامدهای نامطلوب ناشی از این فرآیند را نیز به حداقل برسانیم. همچنین استفاده از ضایعات کشاورزی به جای استفاده از شاخه های درختان جنگلی نیز می تواند نقش مهمی در گسترش و توسعه فناوری های سبز داشته باشد بدون این که نابودی جنگل ها را به همراه داشته باشد.
ذغال یا زغال ، ماده سبک، شکننده و سیاهرنگ باقیمانده از نیمسوختن چوب یا دیگر اندامهای گیاهی و جانوری است که قسمت اعظم ترکیبات آنها تبدیل به کربن شده باشد. این کربن نا خالص از 85 تا 98 درصد کربن تشکیل شدهاست.
علت آن که از داغ کردن یا سوزاندن چوب یا استخوان حیوان، ذغال پدید می آید؛ این است که آن ها بر اثر حرارت، آب و گازهای نهفته در خود را از دست می دهند، و فقط جسم جامدی از خود بر جای می نهند.
دخالت انسان در محیط زیست پیامدهای نامطلوبی به همراه داشته است که آثار و نتایج آن را می توان به صورت تبدیل محیط های طبیعی به زمین های سنگلاخی و جایگزینی گیاهان مرغوب با گیاهان مهاجم و علف های هرز مشاهده کرد. بدون تردید آلودگی های زیست محیطی مهم ترین عامل ایجاد کننده بحران های زیست محیطی در سال های اخیر هستند. اگرچه انقلاب صنعتی نقش بسیار مهمی در افزایش و بهبود سطح رفاه زندگی انسان ها داشته است، اما با وقوع انقلاب صنعتی بتدریج محیط زیست به زباله دانی بزرگ مبدل شده که مدفن انواع مختلفی از آلودگی ها و مواد زائد صنعتی بوده است. علی رغم اقدامات گسترده ای که برای انتقال مواد آلاینده به مناطق دورتر به منظور به حداقل رساندن اثرات زیست محیطی ناشی از آنها انجام شده است باید پذیرفت که این راهکار چندان اصولی و تاثیرگذار نخواهد بود و باید بتدریج راهکارهایی را با عنوان فناوری های سبز جایگزین راهکارهای سنتی کنیم تا بتوانیم میزان آلودگی ها را به حداقل برسانیم. در کشورهای در حال توسعه، سالانه جنگل های بسیار زیادی به منظور استفاده از چوب های جنگلی در زمینه های مختلف و از جمله تولید زغا ل چوب مورد نیاز مردم آن کشور از بین می روند؛ در حالی که این کشورها سهم بسیار زیادی در افزایش انتشار دی اکسیدکربن دارند و به این ترتیب از متهمان اصلی آلودگی هوا و افزایش سطح گازهای گلخانه ای در محیط محسوب می شوند. همان طور که می دانید درختان و به طور کلی گیاهان، دی اکسید کربن محیط را جذب می کنند و آلودگی هوا را کاهش می دهند.
زغال تهیه شده از ضایعات چوب کاربردها و انواع گوناگونی دارد که عبارتند از: زغال عادی ، زغال گرد ، زغال ریخته گری و..... می باشد . زغالی که از ضایعات چوب به دست می آید برای مصارفی چون منقل کباب پزی و قلیان و همچنین در بخاری های زغالی و ... استفاده دارد. البته از زغال استفاده های دیگری نیز می شود در زمینه زغال اکتیو و حتی در زمینه پزشکی که جزء بحث ما نیست.
یکی از جدیدترین موارد استعمال زغال همان است که در جریان جنگ جهانی اول کشف گردید. دانشمندان دریافتند که اگر زغال را در معرض حرارت شدید قرار بدهند، حالتی پیدا می کند که نیروی جذب گازش، افزون می گردد. زغالی که بدین گونه به عمل می آمد به درد ساختن ماسک ضد گاز می خورد.
امروزه ما چنین زغالی را زغال زنده می نامیم. اکنون طرز تهیه زغال زنده به گونه دیگری صورت می گیرد. روش تولید آن بدینگونه می باشد که بخار بسیار گرمی را از میان زغال عبور می دهند تا بدین وسیله سوراخ های اسفنجی آن بیشتر شود.
آنگاه اگر گازهای سمی از میان چنین زغالی بگذرند، به وسیله عمل جذب سطحی از بین می روند.
به گفته دیگر، مولکول های گازهای سمی بر سطح زغال زنده، می نشیند. یکی از خواص بسیار مهم »ذغال زنده« آن است که گازهای سمی را به مقدار فراوان جذب می کند، ولی اکسیژن هوا را به مقدار اندک. از این رو، کسی که ماسک ضد گاز به صورت زده به راحتی اکسیژن را تنفس می کند ولی در ضمن از شر گازهای سمی نیز آسوده است.
زغالی که مورد نظر پروژه می باشد زغالی است که برای قلیان و کباب پزی و یا بخاری های زغالی که در برخی مناطق به کار می رود، استفاده میشود. که هم به صورت عادی مصرف می شود و هم به صورت قالبی و فشرده شده مصرف می شود .
در مورد زغال های قلیانی می توان گفت زغال هایی هستند که می توان از هر چوبی تهیه کرد. ولی به علت طعم و بو و عطری که در برخی از چوب ها وجود دارد آنها را برتری و عمومیت داده است (مانند چوب لیم، چوب بلوط، ...) . ولی از هر چوبی قابل تهیه می باشد. زغال قلیانی زغالی است که در آن درصد مواد فرار و ترکیبات سمی باقی مانده از تجزیه لیگنین بیشتر می باشد و این عامل سبب سنگین تر شدن و براقیت مقطع آنها در برش می گردد. در اصل ایمنی و سلامت در زغال قلیانی بسیار پایینتر از زغال کبابی است ولی به خاطر دیدگاه سنتی حاکم در بازار ایران و برخی کشورهایی که از نظر علم و تکنولوژی زغال عقب مانده اند و استاندارد کیفی و خواص ندارند برای مصرف بهترین زغال می باشد. در اصل برتری زغال قلیانی همان ارزش حرارتی و ماندگاری حرارتی بیشتر آن نسبت به زغال های کبابی است. و این خواص چون از جنبه اقتصاد خرید و مصرف بهترین پارامتر برای بازار ، مصرف کنندگان و فروشندگان می باشد دیگر جنبه سلامت و ایمنی فردی را تحت تاثیر خود قرارداده و نبود استاندارد و عدم تعریف کیفیت و خواص و نظارت بر محصول زغال نیز سبب شده تا این دیدگاه (برتری پول و تجارت به جان و سلامت انسان) همواره بتازد و رشد نماید.
چوب زغال قلیانی را می توانید از چنار، راش، سیب، لیمو، بلوط، بامبو(بصورت خاکه جهت تولید بریکت)، نارنج و مرکبات دیگر، ... از هرسیات باغها تهیه نمایید
پس دو پارامتری که سبب ارزش تجاری و برتری زغال قلیانی به کبابی می شود همان ارزش حرارتی و ماندگاری حرارتی بیشتر آن می باشد که با انتخاب چوب مناسب و فرایند مناسب بدست می آید.