شامپو ها:
شامپو یکی از پدیده های شیمیایی قرن 21 و یکی از اعضاء مهم خانواده پاک کننده ها و شوینده ها است که به دلیل کاربرد ویژه خود از حساسیت و اهمیت خاصی برخوردار است در نتیجه ، جنبه روانشناسی مصرف آن نیز به مراتب گسترده تر و متنوع تر از سایر کالاهایی است که یک خانواده با آن سرو کار دارد.
این روزها به دلیل افزایش ریزش مو که خود تا حدودی می تواند ناشی از مصرف شامپوهایی با فرمولاسیون نادرست باشد ، گفتگو در مورد انواع شامپوهایی که در بازار وجود دارند ، در محافل خانوادگی بسیار زیاد است . اگرشامپوهایی مورد پسند مصرف کننده آن واقع نشود و یا در اصطلاح به موی سر او «نخورد» ، آنچنان شرح و بسطی در تکذیب شامپوی مزبور می دهد که حدی ندارد . همچنین است در مورد شامپوهایی که دیگری ممکن است آن را بسیار خوب تشخیص داده باشد. در واقع امکان دارد هیچ یک از موضع علمی با موضوع مواجه نشوند و صرفاً ریزش یا عدم ریزش موی سر معیاری برای خوب و یا بد بودن یک شامپو قرار دهند. به این ترتیب داستان استفاده از شامپو در جامعۀ ما تطابقی جالب با این مصرع معروف دارد که : «هرکسی از ظن خود شد یار من».

فرمول شامپو
شامپو نیز مانند هر ماده شوینده دیگر بر پایه واساس استفاده از یک ماده شیمیایی استوار است.
اصلی ترین ماده شیمیایی که برای ساخت شامپو در دنیا و همچنین در ایران کاربرد دارد و به کار می رود ، سدیم لوریل اتر فسفات می باشد. سدیم لوریل اتر فسفات که یونی است ، در حقیقت نوعی صابون صنعتی به شمار می رود و به تنهایی دارای کف فراوان است . در واقع پایه و اساس 99% از شامپوهای جهان را از نظر تناژ مصرف ، همین ماده در بر می گیرد.
در کشورهای صنعتی به دلیل رقابتی بودن بازار و روند مصرف ، کارخانجات را مجبور ساخته که جهت باز نماندن از این فضای رقابتی رو به ایده های نو آورند واین دلیلی گردید جهت ایجاد فاکتورها و عوامل گوناگون ومتنوع در ساخت شامپو که موجب ظاهر شدن هزاران نوع شامپو با نام و رنگ و بسته بندی های مختلف در کشورهای دنیا گردیده است. عوامل مزبور را می توان به شرح زیر مورد بررسی قرار داد:
- ایجاد حالت صدفی مانند در شامپو ها که موجب جلب توجه بیشتر مصرف کننده می گردد، با استفاده از ماده ای به نام اتیلن گلایکول مونو استئارات انجام پذیر است و حالتی مانند ابریشم به آن می دهد.
- افزودن مشتقات روغن نارگیل برای نرم کردن مو که به تناسب به شامپو ها اضافه می شود و موجب نرم شدن موهای مجعّد می گردد.
- پروپیلین گلایکلول که حالت شفافیت و لخت کنندگی به موها می دهد، یکی از موادی است که معمولاً بطور جداگانه به بازارهای مصرفی عرضه می گردد. اما بعضی از تولیدکنندگان شامپوها نیز از این ماده برای ایجاد خواص ویژه اش ، در تولیدات خود استفاده می نمایند.
- افزودن نمک طعام به منظور غلیظ نمودن شامپو یکی دیگر از عواملی است که تولید کنندگان برای نشان دادن کیفیت بهتر محصول خود از آن استفاده می کنند. متاسفانه در ایران و در برخی از کشورهای دنیا ، مردم غلظت یک مادۀ پاک کننده را معیاری برای سنجش کیفیت آن می دانند و از نظر روانی به استفاده از مواد پاک کننده غلیظ عقیده و اعتقاد دارند. در حالی که هر مصرف کننده ای می تواند افزودن نمک طعام غلظت دلخواه را به مواد پاک کننده و از جمله شامپو بدهد.
- ضد عفونی کننده ها نظیر متیل پاراهیدروکسی بنزوئیک اسید یا فرمالین یبب جلوگیری از فساد شامپو و رشد باکتری در آن گردیده و برای مدتی از فساد شامپو ها جلوگیری می کند.
- رنگ از عوامل دیگری است که در تولید شامپو و جلب نظر مصرف کننده اهمیت دارد. آنچه که شامپوها را به صورت عسلی ، میوه ای و یا در رنگ های گوناگون نمایان می سازد، یک سری رنگهای خوراکی است که فقط جنبۀ تزئینی برای شامپو ها دارد. رنگ سبز و قرمز و آبی نباید این اشتباه را برای مصرف کننده ایجاد نماید که کیفیت شامپو ها با رنگهای مختلف با یکدیگر متفاوت است. در شامپوهایی که به شامپوی تخم مرغی معروف هستند به جای استفاده از رنگ زرد ، از پودر خشک آلبومین مصنوعی استفاده می شود و به همین سبب آنها را شامپوی تخم مرغی می نامند. چنانچه از این مورد استثنایی بگذریم ، رنگ های شامپو ها صرفاً جنبه روانی داشته و به منظور جلب توجه مصرف کننده مورد استفاده قرار می گیرند.
- عطر یا بوی شامپو عاملی بسیار مهم و قابل توجه به شمار می رود و اثرات روانی بی شماری در مصرف کننده دارد.